25, 30 czy 60 FPS? Ile klatek na sekundę nagrywać

Jeśli nagrywasz w Polsce i nie masz szczególnego powodu, żeby wybrać inaczej, ustaw 25 FPS. To bezpieczny punkt wyjścia do filmów na YouTube, materiałów firmowych, wywiadów i Reelsów. Wybierz 50 FPS, gdy planujesz zwolnić nagranie dwukrotnie. Po 30 lub 60 FPS sięgaj wtedy, gdy wymaga tego platforma, klient, materiał źródłowy albo sposób publikacji.

Sama liczba klatek nie decyduje o jakości filmu. Wpływa przede wszystkim na sposób odwzorowania ruchu, ilość światła potrzebną do nagrania i możliwości zwalniania materiału. W tym poradniku pokażę Ci, kiedy wybrać 24, 25, 30, 50 lub 60 FPS i jak uniknąć typowych błędów.

25, 30 czy 60 FPS? Szybka odpowiedź

Jeżeli po tej tabeli nadal się wahasz, ustaw 25 FPS i 1/50 s. W Polsce ten zestaw sprawdza się w większości zwykłych nagrań i dobrze współpracuje z oświetleniem zasilanym z sieci 50 Hz.

Co to jest FPS?

FPS to skrót od angielskiego frames per second, czyli liczby klatek wyświetlanych w ciągu sekundy. Film nagrany w 25 FPS składa się z 25 obrazów na każdą sekundę, a materiał 60 FPS zawiera ich 60.

Więcej klatek pozwala dokładniej zarejestrować ruch. Nie oznacza jednak automatycznie lepszego obrazu. Przy wyższym FPS kamera zwykle korzysta z krótszego czasu naświetlania, dlatego do każdej klatki dociera mniej światła. Pliki mogą też zajmować więcej miejsca, a montaż i eksport bardziej obciążać komputer.

FPS nie jest tym samym co rozdzielczość ani bitrate. Możesz mieć ostre nagranie 4K w 25 FPS i słabe nagranie 4K w 60 FPS. O końcowym efekcie decydują również światło, ostrość, ekspozycja, kompresja, dźwięk i sposób prowadzenia kamery.

25 FPS czy 30 FPS?

Różnica między 25 a 30 FPS jest widoczna, ale nie jest ogromna. Obraz w 30 FPS może sprawiać wrażenie odrobinę płynniejszego, szczególnie przy szybszym ruchu kamery lub obiektu. Nie znaczy to jednak, że 30 FPS zawsze będzie lepsze.

W Polsce najczęściej wybrałbym 25 FPS. Europejska sieć elektryczna pracuje z częstotliwością 50 Hz. Nagrywanie w 25 FPS z czasem migawki 1/50 s zwykle ułatwia pracę ze sztucznym oświetleniem. Zmniejsza ryzyko pasów i migotania, chociaż kiepskie lampy LED nadal mogą sprawiać problemy.

30 FPS ma sens, gdy:

• klient wymaga projektu w 30 FPS;
• większość materiału źródłowego nagrano w 30 FPS;
• łączysz nagrania z ekranów, kamer internetowych lub telefonów pracujących w tym standardzie;
• publikujesz materiał w systemie przygotowanym pod 29,97 albo 30 FPS;
• zależy Ci na nieco płynniejszym ruchu i wcześniej sprawdziłeś oświetlenie.

W praktyce kamery i programy często pokazują 30 FPS, chociaż dokładna wartość w danym trybie może wynosić 29,97 FPS. Podobnie tryb opisany jako 60 FPS może w rzeczywistości działać z częstotliwością 59,94 FPS. Nie mieszaj tych wartości bez potrzeby. Najprościej ustawić jedną docelową liczbę klatek dla całego projektu i dopasować do niej większość nagrań.

30 FPS czy 60 FPS?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań, ale odpowiedź zależy od tego, co zrobisz z materiałem.

Wybierz 30 FPS, jeśli nagranie ma być odtwarzane w normalnym tempie. Sprawdzi się w wypowiedziach do kamery, vlogach, transmisjach, tutorialach i wielu materiałach na YouTube. W porównaniu z 60 FPS potrzebuje mniej światła i zwykle tworzy mniejsze pliki.

Wybierz 60 FPS, jeśli nagrywasz szybki ruch albo planujesz dwukrotne zwolnienie na osi czasu 30 FPS. Dotyczy to sportu, jazdy samochodem, ruchu produktu, ujęć z gimbala i detali, które chcesz pokazać w zwolnionym tempie.

Nie nagrywaj całego projektu w 60 FPS tylko dlatego, że aparat oferuje taką opcję. Przy czasie migawki około 1/120 s potrzebujesz więcej światła niż przy 30 FPS i 1/60 s. Jeżeli materiał pozostanie w normalnym tempie, większa liczba klatek może też nadać ruchowi bardziej telewizyjny, bardzo płynny charakter, który nie pasuje do każdej realizacji.

24 FPS czy 25 FPS?

24 FPS kojarzy się z kinem, ale sam wybór tej wartości nie sprawi, że nagranie zacznie wyglądać jak film fabularny. Równie ważne są ruch kamery, światło, scenografia, ogniskowa, kolor i montaż.

Jeżeli tworzysz materiał internetowy lub firmowy w Polsce, 25 FPS jest zwykle prostszym wyborem. Daje bardzo podobny sposób odwzorowania ruchu, a czas migawki 1/50 s pasuje do lokalnej częstotliwości zasilania. 24 FPS wybierz świadomie, gdy taki jest standard całej produkcji lub docelowej dystrybucji.

50 FPS czy 60 FPS do slow motion?

Wybierz liczbę klatek będącą wielokrotnością docelowej osi czasu:

• nagranie 50 FPS na osi czasu 25 FPS możesz zwolnić do 50%;
• nagranie 60 FPS na osi czasu 30 FPS możesz zwolnić do 50%;
• nagranie 100 FPS na osi czasu 25 FPS możesz zwolnić do 25%;
• nagranie 120 FPS na osi czasu 30 FPS możesz zwolnić do 25%.

Da się umieścić 60 FPS na osi czasu 25 FPS, ale nie otrzymasz tak prostego przeliczenia. Po interpretacji materiału pełne wykorzystanie zarejestrowanych klatek daje prędkość około 41,7%. Jeżeli zależy Ci na łatwym i przewidywalnym workflow w Polsce, połączenie 25 FPS dla osi czasu i 50 FPS dla slow motion jest bardzo praktyczne.

W tym artykule skupiam się na wyborze ustawienia przed nagraniem. Cały proces zwalniania materiału opisuję osobno w poradniku jak zrobić płynne slow motion.

Jak dobrać czas migawki do FPS?

Najczęściej stosowany punkt wyjścia to czas migawki około dwa razy krótszy od liczby klatek. Daje to naturalne rozmycie ruchu:

• 24 FPS: około 1/48 s lub 1/50 s;
• 25 FPS: 1/50 s;
• 30 FPS: 1/60 s;
• 50 FPS: 1/100 s;
• 60 FPS: około 1/120 s;
• 100 FPS: 1/200 s;
• 120 FPS: 1/240 s.

To praktyczna reguła, a nie zakaz używania innych ustawień. Krótszy czas migawki mocniej zamrozi ruch, ale może nadać mu poszarpany wygląd. Dłuższy czas wprowadzi więcej rozmycia. Gdy filmujesz ekran albo pod lampami LED, czasem trzeba odejść od reguły i dopasować migawkę do źródła światła.

Jeżeli na obrazie pojawiają się pasy lub pulsowanie, przeczytaj poradnik o tym, dlaczego ekrany i diody LED migoczą podczas filmowania.

Dlaczego przy wyższym FPS potrzebujesz więcej światła?

Przy 25 FPS typowym punktem wyjścia jest 1/50 s. Po przejściu na 50 FPS zwykle ustawiasz 1/100 s. Matryca zbiera wtedy światło przez krótszy czas, więc obraz robi się ciemniejszy. Musisz otworzyć przysłonę, podnieść ISO albo dodać światło.

Na zewnątrz pojawia się odwrotny problem. Chcesz zachować 1/50 s i otwartą przysłonę, ale obraz jest prześwietlony. W takiej sytuacji przydaje się filtr szary. Więcej znajdziesz w poradniku czym są filtry ND i kiedy ich używać.

Jak ustawić FPS w aparacie i programie do montażu?

1. Najpierw wybierz docelową liczbę klatek filmu. Dla większości materiałów tworzonych w Polsce będzie to 25 FPS.
2. Ustaw taką samą wartość w głównym trybie nagrywania. Dzięki temu ruch pozostanie przewidywalny i nie będziesz niepotrzebnie przeliczać klatek.
3. Wyższy FPS włączaj dla konkretnych ujęć. Jeżeli chcesz zwolnić fragment, nagraj go w 50 FPS do projektu 25 FPS.
4. Dopasuj czas migawki. Zacznij od 1/50 s dla 25 FPS albo 1/100 s dla 50 FPS.
5. Przetestuj sztuczne światło i ekrany. Sprawdź nagranie na większym podglądzie przed rozpoczęciem właściwego ujęcia.
6. Ustaw docelowy FPS osi czasu przed montażem. Późniejsza zmiana może powodować pomijanie, powielanie albo interpolowanie klatek.
7. Eksportuj zgodnie z osią czasu i miejscem publikacji. Nie zwiększaj sztucznie 25 FPS do 60 FPS, jeśli nie wymaga tego konkretny format.

Adobe zaleca, aby materiał źródłowy odpowiadał docelowej liczbie klatek, ponieważ ogranicza to pomijanie, powielanie i interpolowanie obrazów. Szczegóły znajdziesz w oficjalnym opisie interpretacji liczby klatek w Adobe After Effects.

Jakie FPS wybrać do YouTube, Reelsów i filmu firmowego?

YouTube

Do wypowiedzi, poradnika lub vloga nagrywanego w Polsce wybrałbym 25 FPS. Jeżeli kanał i wcześniejsze materiały są przygotowane w 30 FPS, możesz pozostać przy 30. Ujęcia do zwolnienia nagrywaj odpowiednio w 50 albo 60 FPS.

Instagram Reels i TikTok

25 lub 30 FPS wystarczy do większości materiałów. Ważniejsze od pogoni za 60 FPS są dobry dźwięk, właściwa ekspozycja i czytelny przekaz. 50 lub 60 FPS wybierz dla ujęć ruchu, które rzeczywiście wykorzystasz w zwolnionym tempie.

Wywiad i kurs online

25 FPS i 1/50 s to prosty, bezpieczny zestaw w Polsce. Daje naturalny ruch, nie wymaga tyle światła co 50 lub 60 FPS i pasuje do długich wypowiedzi.

Film firmowy i reklama

Ustal standard przed zdjęciami. W Polsce często będzie to oś czasu 25 FPS, ujęcia mówione w 25 FPS i wybrane przebitki w 50 FPS. Jeżeli klient ma konkretne wymagania emisyjne, to one mają pierwszeństwo.

Sport i szybki ruch

50 lub 60 FPS daje płynniejszy zapis i większą swobodę w montażu. Jeżeli planujesz mocniejsze zwolnienie, rozważ 100 lub 120 FPS, pamiętając o większym zapotrzebowaniu na światło.

Najczęstsze błędy przy wyborze liczby klatek

• Nagrywanie wszystkiego w 60 FPS. Więcej klatek nie oznacza automatycznie lepszego filmu.
• Mieszanie 25 i 30 FPS bez planu. Program musi wtedy pominąć, powielić albo wyliczyć część klatek.
• Zły czas migawki. Ruch może wyglądać zbyt ostro, nerwowo albo być nadmiernie rozmyty.
• Brak testu oświetlenia. Lampy LED i ekrany potrafią migotać mimo pozornie poprawnych ustawień.
• Wybór FPS dopiero podczas montażu. Tę decyzję najlepiej podjąć przed pierwszym nagraniem.
• Mylenie FPS z jakością. Dobre 25 FPS będzie wyglądało lepiej niż źle naświetlone i mocno skompresowane 60 FPS.

Najczęstsze pytania o FPS

Czy 30 FPS to dużo?

30 FPS to standardowa liczba klatek, która daje nieco płynniejszy ruch niż 24 lub 25 FPS. Nie jest to jednak wysoki FPS w kontekście slow motion. Do dwukrotnego zwolnienia na osi czasu 30 FPS potrzebujesz materiału 60 FPS.

Ile klatek na sekundę ma film?

Film może mieć różną liczbę klatek. Kino najczęściej kojarzy się z 24 FPS, europejska telewizja i wiele produkcji internetowych korzysta z 25 FPS, a systemy wywodzące się z NTSC używają między innymi 29,97 FPS. Materiały internetowe spotkasz również w 30, 50 i 60 FPS.

Czy 60 FPS daje lepszą jakość?

Nie zawsze. 60 FPS dokładniej zapisuje ruch i pozwala uzyskać płynne zwolnienie na osi czasu 30 FPS. Potrzebuje jednak więcej światła i może zwiększać wielkość plików. Jakość zależy także od rozdzielczości, bitrate'u, kodeka, ekspozycji i samego sposobu nagrania.

Czy można nagrać 60 FPS i wyeksportować 25 FPS?

Tak. Jeśli odtworzysz wszystkie klatki na osi czasu 25 FPS, materiał zwolni do około 41,7% pierwotnej prędkości. Przy odtwarzaniu w normalnym tempie program musi dopasować liczbę klatek. Dla prostszego workflow do projektu 25 FPS lepiej nagrywać slow motion w 50 lub 100 FPS.

Jakie FPS ustawić w telefonie?

Do zwykłego nagrania wybierz 25 lub 30 FPS, zależnie od dostępnych opcji i pozostałych materiałów. 60 FPS włącz, gdy nagrywasz szybki ruch lub chcesz później zwolnić ujęcie. Pod sztucznym światłem zawsze zrób próbę, ponieważ telefon może automatycznie zmieniać czas migawki.

Ile klatek na sekundę nagrywać? Podsumowanie

Dla większości filmów nagrywanych w Polsce dobrym ustawieniem startowym jest 25 FPS i czas migawki 1/50 s. Jeśli planujesz dwukrotne zwolnienie, wybierz 50 FPS i 1/100 s. 30 i 60 FPS stosuj wtedy, gdy pasują do docelowego standardu, pozostałych nagrań lub konkretnego zastosowania.

Najważniejsze jest zachowanie spójności. Ustal FPS osi czasu przed zdjęciami, dopasuj do niego nagrania i sprawdź sztuczne światło. Jeżeli chcesz uporządkować również ekspozycję, ostrość, dźwięk i pracę z kamerą, przejdź do poradnika o podstawach filmowania.

Wolisz przećwiczyć ustawienia na własnym sprzęcie? Zobacz, jak wygląda moje indywidualne szkolenie z filmowania i montażu.