Wyja艣nienie przys艂ony w aparacie fotograficznym

Przeczytasz w: 4 minuty

Wyja艣nienie przys艂ony w aparacie fotograficznym

Facebook
Twitter
WhatsApp
Email
Przeczytasz w: 4 minuty

Przys艂ona w aparacie odgrywa bardzo wa偶n膮 rol臋 podczas robienia zdj臋cia. Dlatego je艣li my艣lisz o fotografii powa偶niej ni偶 amatorskie fotki robione telefonem, musisz pozna膰 jej definicj臋 i zastosowanie w praktyce. Parametr przys艂ony to fundament oraz podstawa fotografii. W zwi膮zku z tym dzisiaj zajmiemy si臋 wyja艣nieniem przys艂ony w aparacie fotograficznym. Do dzie艂a!

Przeczytasz tutaj o

Wyja艣nienie definicji warto艣ci przys艂ony w aparacie

Chc膮c obrazowo przedstawi膰 jak dzia艂a przys艂ona w aparacie, mo偶emy j膮 por贸wna膰 do 藕renicy naszego oka. Kt贸ra pod wp艂ywem 艣wiat艂a rozszerza si臋 i kurczy. Reguluj膮c przez to ilo艣膰 rejestrowanego 艣wiat艂a. Dok艂adnie w ten sam spos贸b przys艂ona kontroluje ilo艣膰 艣wiat艂a kt贸re wpada przez otw贸r na matryc臋 aparatu fotograficznego. Tym samym ma to wp艂yw na ostro艣膰 zdj臋cia oraz g艂臋bi臋 ostro艣ci.

聽Im wi臋ksza przys艂ona, tym wi臋cej 艣wiat艂a wpada, co daje ja艣niejsze zdj臋cie.聽Je艣li przys艂ona jest mniejsza, wpada mniej 艣wiat艂a, a uchwycony obraz b臋dzie ciemniejszy.

Przys艂ona jest regulowana w celu kontrolowania ilo艣ci wpuszczanego 艣wiat艂a. Kontroluje r贸wnie偶 g艂臋bi臋 ostro艣ci.聽Przys艂ona jest wy艣wietlana w formacie 鈥瀎/liczba鈥.

Jakie role spe艂nia przys艂ona

Wp艂ywa na ekspozycj臋 zdj臋cia - wyja艣nienie przys艂ony

Przys艂ona ma bezpo艣redni wp艂yw na ekspozycje zdj臋cia. Wynika to z faktu i偶 wraz z iso oraz czasem na艣wietlania tworzy tr贸jk膮t ekspozycji. Czyli odpowiada za to jak jasne lub ciemne b臋dzie nasze zdj臋cie.

Id膮c tropem naszego por贸wnania przys艂ony do ludzkiego oka mo偶emy si臋 domy艣le膰, 偶e im bardziej otwarty jest otw贸r przys艂ony tym wi臋cej 艣wiat艂a wpadnie na czujnik aparatu. Przez co zdj臋cie b臋dzie ja艣niejsze. W opozycji stoi przymkni臋ty otw贸r, kt贸ry wpu艣ci mniejsz膮 ilo艣膰 艣wiat艂a, a zdj臋cie b臋dzie ciemniejsze.

Kontroluje g艂臋bie ostro艣ci - wyja艣nienie przys艂ony

Przys艂ona kontroluje r贸wnie偶 g艂臋bi臋 ostro艣ci. Tym samym wp艂ywa na wymiar naszego zdj臋cia. Mo偶e inaczej – mo偶e nada膰 mu wymiar. Na przyk艂ad robi膮c zdj臋cie portretowe w plenerze chcemy, aby nasza modelka by艂a na pierwszym planie. By艂a ostra i wyra藕na. A t艂o, 偶eby by艂o rozmyte i… po prostu t艂em :).

W tej sytuacji powinni艣my otworzy膰 otw贸r przys艂ony szeroko. Tworz膮c przy tym tak zwan膮 p艂ytk膮 g艂臋bie ostro艣ci. W rezultacie otrzymujemy efekt, 偶e obiekt jest jakby 'wyrwany z t艂a’.

Przyk艂ad zdj臋cia z p艂ytk膮 g艂臋bi膮 ostro艣ci - czyli szerok膮 otwart膮 przys艂on膮 - wyja艣nienie przys艂ony

Po drugiej stronie mamy du偶膮 g艂臋bie ostro艣ci. Wykorzystuj臋 si臋 ja w fotografii krajobrazowej gdzie chcemy mie膰 ostre zdj臋cie od pierwszego a偶 po odleg艂y horyzont.

Zdj臋cia z g艂臋bok膮 g艂臋bi膮 ostro艣ci - czyli przymkni臋t膮 przys艂on膮 - wyja艣nienie przys艂ony

Okej. My艣l臋, 偶e teraz ju偶 mamy nakre艣lony obraz jak w praktyce dzia艂a przys艂ona fotograficzna. Om贸wili艣my to w spos贸b kt贸ry 艂atwo jest sobie wyobrazi膰. Przyjrzeli艣my si臋 jak okre艣lone ustawienia zadzia艂a艂y na przyk艂adowe zdj臋cia. W zwi膮zku z tym zanurzmy si臋 w temat g艂臋biej i om贸wmy sobie liczby warto艣ci przys艂ony.

Liczby przys艂ony w aparacie fotograficznym

Dotychczas m贸wili艣my o otworze przys艂ony jako du偶y otw贸r i ma艂y otw贸r. Jednak ilo艣膰 艣wiat艂a docieraj膮cego do matrycy wyra偶a si臋 za pomoc膮 liczby F lub tak zwanego F-stop. Na przyk艂ad F/1.4. Bez w膮tpienia zauwa偶y艂e艣, 偶e na wy艣wietlaczu aparatu fotograficznego ustawienie przys艂ony widzisz w艂a艣nie w takiej formie.

Warto艣ci przys艂ony prezentuj膮 si臋 w nast臋puj膮cy spos贸b:

f/1.0, f/1.4, f/2.0, f/2.8, f/4.0, f/5.6, f/8.0, f/11, f/16, f/22, f/32

Reasumuj膮c F-stop to spos贸b na okre艣lenie rozmiaru warto艣ci przys艂ony

Co oznaczaj膮 liczby warto艣ci przys艂ony?

Liczby warto艣ci przys艂ony to parametr, kt贸ry opisuje ilo艣膰 艣wiat艂a docieraj膮cego do matrycy aparatu.

Mamy tutaj pewien haczyk kt贸ry jest na pocz膮tku bardzo mylny. I mo偶e by膰 nieco k艂opotu z jego zapami臋taniem. Ot贸偶 dla wielu os贸b problemem jest zapami臋tanie i偶 du偶y otw贸r, czyli szeroko otwarta przys艂ona nie oznacza du偶ej warto艣ci liczby F.

Mniejsza warto艣膰 liczbowa oznacza wi臋ksz膮 wielko艣膰 otworu:

f/1.0, f/1.4, f/2.0, f/2.8 – szeroka przys艂ona

Wi臋ksza warto艣膰 liczbowa oznacza mniejsz膮 wielko艣膰 otworu

f/4.0, f/5.6, f/8.0, f/11, f/16, f/22, f/32 – niska przys艂ona

呕eby 艂atwiej to zapami臋ta膰 polecam wyobrazi膰 sobie liczb臋 F jako u艂amek. 1/4 jest wi臋ksza ni偶 1/11 (por贸wnanie F1.4 do F11)

Listki przys艂ony w aparacie fotograficznym

Godne uwagi oraz ciekawe jest to i偶 otw贸r przys艂ony w aparacie zbudowany jest z listk贸w przys艂ony. Te malutkie blaszki kt贸re schodz膮 si臋 razem ku wn臋trzu obiektywu tworz膮 otw贸r o niemal okr膮g艂ym kszta艂cie. W ten w艂a艣nie spos贸b wsp贸lnie tworz膮 przys艂on臋 w aparacie. A regulacja przys艂ony to w艂a艣nie stopie艅 otwarcia listk贸w.

Bezsprzecznie warto zna膰 takie okre艣lenie, poniewa偶 przebywaj膮c w艣r贸d fotograf贸w nieraz mo偶na us艂ysze膰 jak wyra偶aj膮 si臋 w艂a艣nie w ten spos贸b. Daj szerzej listki lub odwrotnie.

Liczba listk贸w uzale偶niona jest od jako艣ci obiektywu

Niew膮tpliwe warto wiedzie膰 i偶 liczba listk贸w przys艂ony jest jednym z parametr贸w kt贸re wyr贸偶nia podstawowe obiektywy od tych z wy偶szej p贸艂ki. Czyli tak zwanych obiektyw贸w klasy premium. Podstawowy obiektyw ma pi臋膰 lub sze艣膰 listk贸w.

Ich dro偶si koledzy maj膮 ich dziewi臋膰 lub wi臋cej. Mog臋 one r贸wnie偶 r贸偶ni膰 si臋 od siebie kszta艂tem. Przez co z艂膮czone wsp贸lnie tworz膮 wielok膮t, a nie jakby mog艂o si臋 pomy艣le膰 idealny okr膮g.

Rodzaje obiektyw贸w a warto艣膰 przys艂ony wyja艣nienie

Kiedy ju偶 jeste艣my przy rodzajach obiektyw贸w i zajmujemy si臋 wyja艣nieniem przys艂ony musisz te偶 pozna膰 zagadnienie aberracji obiektywu. Mo偶e ju偶 sam zauwa偶y艂e艣 na niekt贸rych ze swoich zdj臋膰 takie kolorowe (niebieskie, fioletowe) punkciki. To jest w艂a艣nie aberracja chromatyczna. Ta po艣wiata wcale nie wygl膮da korzystnie, a zdj臋cia przez to trac膮 swoj膮 ostro艣膰.

Przede wszystkim aberracja chromatyczna pojawia si臋 w zdj臋ciach wykonanych jasnymi obiektywami niskiej jako艣ci. Czyli tanim sprz臋tem, na przys艂onie rz臋du f/2.8. Dlatego te偶 szukaj膮c obiektywu oczywi艣cie bie偶 pod uwag臋 jego cen臋, ale te偶 koniecznie zainteresuj si臋 tym jak obiektyw radzi sobie z wadami optycznymi.

Godne uwagi jest r贸wnie偶 r贸偶nica mi臋dzy obiektywami sta艂oogniskowymi a zmiennoogniskowymi. Obiektyw zmiennoogniskowy przez co, 偶e ma w sobie wi臋cej element贸w i jego konstrukcja jest nieco bardziej skomplikowana w mniejszym stopniu niweluje niechcian膮 aberracje. Reasumuj膮c – fotografia to jeden wielki kompromis.

Wp艂yw warto艣ci przys艂ony na rozmycie t艂a

Przys艂ona w spos贸b bezpo艣redni wp艂ywa na rozmycie t艂a. Kt贸re jest po偶膮dane przez wi臋kszo艣膰 fotograf贸w portretowych. Wynika to z faktu i偶 efekt rozmycia tworzy mi臋kkie kolorowe t艂o – tak zwany bokeh. Bokeh to delikatne rozb艂yski i refleksy 艣wiat艂a kt贸re nadaj膮 zdj臋ciu niepowtarzalny klimat.

Jak rozmy膰 t艂o i uzyska膰 efekt bokeh?

Aby rozmywa膰 t艂o na zdj臋ciach i uzyskiwa膰 bokeh przede wszystkim musisz u偶ywa膰 jasnych obiektyw贸w o przys艂onie co najmniej f/2.8. A najlepiej f/1.8 f/1.4. Fotografowana osoba lub przedmiot musi by膰 w odpowiedniej odleg艂o艣ci od t艂a. Im dalej b臋dzie od t艂a tym wi臋ksze b臋dzie rozmycie. Chc膮c uzyska膰 jak najlepszy bokeh warto zadba膰, aby w tle by艂y jakie艣 delikatne kolorowe 艣wiat艂a.

Wp艂yw ogniskowej obiektywu na rozmycie t艂a

D艂ugo艣膰 ogniskowej ma ogromny wp艂yw je艣li chcesz uzyska膰 wi臋ksze rozmycie. Wyd艂u偶aj膮c ogniskow膮 przybli偶amy fotografowany obiekt przez co powodujemy, 偶e t艂o staje si臋 jakby rozci膮gni臋te. Dlatego te偶 przy fotografii tego typu warto zastosowa膰 obiektywu typu zoom lub po prostu korzysta膰 z d艂u偶szej ogniskowej. Wed艂ug mnie takim minimum do 艂adnego rozmycia t艂a jest ogniskowa 85mm .

Oczywi艣cie jeszcze lepiej sprawdzi si臋 teleobiektyw typu 200-300mm. Taki efekt jest wr臋cz nieosi膮galny na kr贸tkiej ogniskowej typu 16mm czy 24mm.

Przyk艂adowe ustawienie przys艂ony obiektywu i wybranej ogniskowej, gdzie obiekt jest wyra藕ny i uzyskane wi臋ksze rozmycie t艂a:

Przys艂ona f/ 1.4, ogniskowa 85mm, iso 300

Warto艣膰 przys艂ony a ostro艣膰 zdj臋cia

Stopie艅 otwarcia przys艂ony wp艂ywa w spos贸b bezpo艣redni na to co b臋dzie na zdj臋ciu ostre. Jednym z dw贸ch wariant贸w jest jest u偶ycie najwi臋kszego otworu jaki mamy do dyspozycji w swoim obiektywu powiedzmy f/1.8. Skutkuje to uzyskaniem ma艂ej g艂臋bi ostro艣ci w rezultacie niewielka cz臋艣膰 zdj臋cia b臋dzie ostra.

U偶ycie wy偶szy warto艣ci dodaj膮 ostro艣ci na zdj臋ciu. Przez co wi臋ksza cz臋艣膰 kadru b臋dzie ostra i wyra藕na.

Warto zaznaczy膰, 偶e wi臋kszo艣膰 obiektyw贸w daj膮 najlepsz膮 ostro艣膰 w ustawieniach mi臋dzy f/5.6 a f/11

Jak ustawi膰 przys艂on臋 w aparacie?

Naturalnie, aby m贸c ustawi膰 wielko艣膰 przys艂ony nale偶y pami臋ta膰 by ustawi膰 aparat w tryb manualny lub tryb preselekcji przys艂ony. Ustawienie warto艣ci przys艂ony nie jest dost臋pne w trybie automatycznym. Bo… jak sama nazwa wskazuje jest to tryb automatyczny 馃檪 i aparat decyduje o wszystkim za nas.

Elektroniczna regulacja przys艂ony

Ustawi膰 przys艂on臋 w aparacie mo偶na na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest znalezienie odpowiedniego przycisku lub pokr臋t艂a w aparacie kt贸re oznaczaj膮 warto艣ci przys艂ony. Nast臋pnie dokonuj膮c odpowiedniego wyboru skalujemy ustawienie. Je艣li nie posiadamy obiektywu z mo偶liwo艣ci膮 r臋cznej regulacji zawsze korzystamy z tej opcji.

Manualne ustawienie warto艣ci przys艂ony w obiektywie

Drugi spos贸b wymaga posiadania odpowiedniego obiektywu. Szk艂a z wy偶szej p贸艂ki maj膮 specjaln膮 cz臋艣膰 obiektywu reguluj膮c膮 wielko艣膰 otworu zwan膮 pier艣cieniem. Dzia艂a on podobnie do pier艣cienia ostrzenia r臋cznego. Obracaj膮c go w lewo lub w prawo mo偶esz korzysta膰 z dost臋pnych warto艣ci przys艂ony Twojego obiektywu.

O AUTORZE
Pawe艂 Nied藕wied藕
Pawe艂 Nied藕wied藕

Fotograf i pocz膮tkuj膮cy filmowiec. Autor bloga o tematyce fotograficznej. Fotografia to jego pasja i spos贸b na 偶ycie. Lubi aktywnie sp臋dza膰 czas. Jazda rowerem czy piesze w臋dr贸wki to jego codzienno艣膰 - w kt贸rej zawsze towarzyszy mu aparat. Interesuje si臋 szeroko poj臋tym rozwojem osobistym oraz marketingiem. Lubi otacza膰 si臋 inspiruj膮cymi lud藕mi i sam stara si臋 by膰 inspiracj膮 dla innych. Prywatnie - zawsze pozytywnie nastawiony do 偶ycia.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Call Now Button